13.10.2011

Więcej praw dla konsumentów

Obecnie obowiązujące przepisy dotyczące handlu na odległoœć i poza lokalem przedsiębiorstwa w sposób minimalny harmonizują regulacje dotyczące umów zawieranych z konsumentami. Z biegiem lat państwa członkowskie dodawały kolejne, często niespójne ze sobą przepisy, tworząc tym samym mozaikę 27 różnych systemów krajowych.

Dodatkowo, postęp technologiczny spowodował, iż dotychczasowe regulacje przestały odpowiadać bieżącym wymaganiom rynku. Między innymi z tych powodów, w paźŸdzierniku 2008 r. Komisja Europejska przedstawiła wniosek ustawodawczy mający na celu aktualizację i ujednolicenie obecnego prawa ochrony konsumentów w Unii Europejskiej oraz zapewnienie możliwie wysokiego poziomu ochrony słabszych uczestników rynku i usprawnienie funkcjonowania jednolitego rynku.

Co nowego?

Nowe przepisy obejmą niemal wszystkie formy zakupów - dokonywanych zarówno w sklepie, jak i przez telefon, Internet, sprzedaż katalogową a także w postaci umów zawieranych „na progu” mieszkania. Nowy katalog praw ma w szczególnoœci przyczynić się do poprawy praw kupujących online, zwiększając zaufanie konsumentów i zmniejszając niechęć sprzedawców do transgranicznego handlu elektronicznego.

Kompromisowy dokument zakłada maksymalną harmonizację przepisów regulujących zasady zawierania transakcji na odległoœć (Internet, telefon) i poza lokalem przedsiębiorcy (np. przez przedstawicieli handlowych). Wprowadza on szereg ujednoliconych we wszystkich państwach członkowskich zasad, na podstawie których konsumenci będą mogli dokonywać transakcji, a także zrezygnować z zakupionego towaru odstępując od umowy - nowe regulacje przyznają konsumentom taką możliwoœć w ciągu 14 dni od daty otrzymania towaru lub daty zawarcia umowy (w przypadku usług). W tym czasie konsument będzie mógł wycofać się z zakupu bez podania przyczyny.

Co więcej, jeżeli przedsiębiorca chciałby, aby to konsument ponosił koszty zwrotu, musi go o tym wyraźŸnie poinformować przed zakupem, w przeciwnym razie sam poniesie takie koszty. W przypadku towarów zakupionych przez Internet lub w ramach sprzedaży wysyłkowej o dużej objętoœci, takich jak np. sprzęt AGD czy meble, przedsiębiorcy będą musieli wyraŸźnie przedstawić, przynajmniej szacunkowo, maksymalny koszt zwrotu towaru jeszcze przed zakupem, tak aby konsument mógł dokonać œwiadomego wyboru przed podjęciem decyzji, gdzie zakupić towar.

Co więcej, przedsiębiorcy nie będą już mogli obciążać konsumentów za zapłatę kartą kredytową (lub innymi śœrodkami płatnoœci) kwotą większą niż ta, którą faktycznie ponieśli oferowanie takiej możliwoœci zapłaty. Innymi słowy, przedsiębiorca nie będzie mógł pobierać od konsumenta dodatkowych kosztów za użycie karty kredytowej, co wcześœniej często miało miejsce, np. w przypadku zakupów biletów lotniczych przez Internet. Ponadto przedsiębiorcy, którzy korzystają z linii telefonicznych, umożliwiając konsumentom kontakt w związku z umową, nie będą mogli obciążać konsumentów wyższymi opłatami niż koszty podstawowej taryfy za rozmowy telefoniczne.

Nowa dyrektywa o prawach konsumentów oznacza bardziej czytelne zasady dokonywania zakupów przez Internet. Zgodnie bowiem z nowymi przepisami, sprzedawcy będą musieli ujawniać całkowity koszt towaru lub usługi, jak również wszelkie dodatkowe opłaty obciążające konsumentów.

Dokonujący zakupów online nie będą musieli ponosić żadnych opłat lub kosztów dodatkowych, jeżeli nie zostaną o nich odpowiednio poinformowani przed złożeniem zamówienia. Celem nowych regulacji prawnych jest eliminowanie praktyk polegających na domyśœlnym zaznaczeniu przez przedsiębiorcę pól wyboru (tzw. „ptaszkiem”), które powinien wypełnić samodzielnie i œświadomie konsument.

Obecnie często zdarza się, że gdy konsument dokonuje zakupów w Internecie – np. gdy kupuje bilet lotniczy – oferowane są mu opcje dodatkowe, jak ubezpieczenie podróżne lub wynajem samochodu. Te dodatkowe usługi mogą być oferowane za pośœrednictwem z góry zaznaczonych pól wyboru, a konsument, który nie życzy sobie takich dodatkowych usług, musi „odznaczyć” odpowiednie pole. W celu wyeliminowania tych praktyk nowe przepisy przewidują, iż konsument, który został obarczony dodatkowymi kosztami, powstałymi na podstawie predefiniowanych przez przedsiębiorcę pól wyboru, będzie mógł żądać od przedsiębiorcy zwrotu tych kosztów.

Jak podkreśœlili wszyscy uczestnicy negocjacji, przyjęta dyrektywa stanowi wyważony kompromis pomiędzy zwiększeniem ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych w tzw. okolicznoœciach nietypowych a, będącym w interesie przedsiębiorców, dążeniem do ujednolicania zasad zawierania umów. Wprowadzenie przejrzystych i jednolitych zasad w całej Unii Europejskiej ma więc przyczynić się nie tylko do wzmocnienia pozycji konsumentów, ale także do likwidacji barier utrudniających handel transgraniczny, m.in. poprzez eliminację kosztów prowadzenia działalnoœci gospodarczej i w konsekwencji prowadzić do zwiększenia konkurencyjnoœci rynku europejskiego.

Co dalej?

Po wejśœciu w życie dyrektywy państwa członkowskie będą miały dwa lata na wdrożenie jej zapisów do krajowych porządków prawnych

ródło: www.pl2011.eu